پنتوپرازول (سدیم سسکویی هیدرات)
پنتوس 20: قرص انتریک کوتد، بیضی شکل محدب صورتی رنگ، محتوی 20 میلیگرم پنتوپرازول (به صورت سدیم سسکویی هیدرات)
پنتوس 40: قرص انتریک کوتد، بیضی شکل محدب زرد رنگ، محتوی 40 میلیگرم پنتوپرازول (به صورت سدیم سسکویی هیدرات)
پنتوس در بلیسترهای آلومینیوم-آلومینیوم 7 عددی و جعبههای 28 عددی توسط شرکت داروسازی سامی ساز تولید و عرضه میشود.
پنتوپرازول یک مهارکننده پمپ پروتون است که با اتصال کووالانت به آنزیم H+/K+ ATPase در سلولهای پریتال معده، مرحله نهایی ترشح اسید معده را مهار میکند. دوام اثر ضد ترشحی ناشی از مهار این آنزیم، بیشتر از 24 ساعت است.
پنتوپرازول مهارکننده پمپ پروتون (PPI) است که باعث کاهش ترشح اسید معده می شود. پنتوپرازول در درمان ازوفاژیت فرسایشی همراه با بازگشت محتویات معده به مری، درمان نگه دارنده ازوفاژیت فرسایشی و شرایط افزایش ترشح پاتولوژیک اسید معده مانند سندروم زولینگر- الیسون استفاده می شود.
در افرادی با سابقه حساسیت به پنتوپرازول، سایر داروهای مهار کننده پمپ پروتون (امپرازول، اس امپرازول، رابپرازول، لانزوپرازول) و یا هریک از اجزا تشکیل دهنده این قرص، منع مصرف وجود دارد.
درمان کوتاه مدت ازوفاژيت فرسایشی همراه با بازگشت محتویات معده به مری:
-بزرگسالان: 40 ميليگرم روزانه به مدت 8 هفته كه در صورت عدم بهبود كامل، براي يك دوره 8 هفتهاي ديگر ممكن است تمديد شود.
-کودکان تا وزن 40 کیلوگرم: 20 ميليگرم روزانه به مدت 8 هفته
-کودکان با وزن 40 کیلوگرم و بیشتر: 40 ميليگرم روزانه به مدت 8 هفته
-درمان نگه دارنده ازوفاژیت فرسایشی: 40 میلیگرم روزانه
-افزايش ترشح پاتولوژيك مانند سندرم زولينگر- اليسون: با 40 ميليگرم 2 نوبت در روز شروع ميشود و گاه به دوز 240 ميليگرم در روز ميرسد.
بارداری: (رده B) با توجه به مطالعات انجام شده، در زنان باردار صورت نگرفته است، فقط در صورت برتری منافع نسبت به عواقب احتمالی، مصرف شود.
شیردهی: پنتوپرازول و متابوليت هايش در شیر مادر ترشح مي شوند. به دلیل احتمال بروز عوارض ناخواسته در نوزاد شیرخوار، تنها با نظر پزشک متخصص مصرف شود.
1- پنتوپرازول باعث کاهش غلظت پلاسمایی آتازاناویر و نلفیناویر میشود و ممکن است منجر به از بین رفتن اثر درمانی این داروها و بروز مقاومت دارویی گردد.
2- مصرف همزمان پنتوپرازول با داروهاي ضد انعقاد خوراكي مانند وارفارين، ممکن است باعث افزایش INR و PT گردد. لذا تغییرات INR و PT باید به طور مرتب پایش شود.
3- پنتوپرازول ممکن است جذب داروهایی مانند کتوکونازول، استرهای آمپی سیلین و نمک های آهن که فراهمی زیستی آنها وابسته به pH معده است را تحت تاثیر قرار دهد.
4- مصرف همزمان پنتوپرازول با متوترکسات در دوزهای بالا، ممکن است منجر به افزایش سطح سرمی متوترکسات و یا متابولیت آن گردد. لذا در تجویز متوترکسات باید احتیاط شود.
5- پنتوپرازول ممکن است باعث نتیجه مثبت کاذب در تست غربالگری ادراری تتراهیدروکانابینول شود.
این دارو برای بیماری فعلی شما تجویز شده است، لذا از مصرف آن در موارد مشابه و یا توصیه آن به دیگران خودداری نمایید.
قبل از مصرف این دارو موارد زیر را به اطلاع پزشک یا داروساز برسانید.
1- وجود هرگونه حساسیت به دارو و مواد تشکیل دهنده
2 - بارداری یا شیر دهی
3 - استفاده از سایر داروها
4- ابتلا به بیماریهای دیگر
5- سابقه نارسایی کبدی یا کلیوی
-بهبود علائم با مصرف پنتوپرازول، وجود بدخیمی معده را نفی نمی نماید.
-موارد نادری از گاستریت آتروفیک در مصرف طولانی مدت پنتوپرازول گزارش شده است.
-به طور كلي مصرف روزانه و طولاني مدت (بيشتر از 3 سال) داروهای مهارکننده اسید، ممكن است منجر به سو جذب ويتامين B12 گردد.
-مصرف پنتوپرازول در دوزهای بالا و به صورت طولانی مدت (بیش از 1 سال)، ممکن است خطر شکستگیهای استخوان ناشی از استئوپروز را در نواحی لگن، مچ و یا ستون فقرات افزایش دهد. بیمارانی که در معرض پوکی استخوان هستند، باید مقادیر کافی از کلسیم و ویتامین D را دریافت نمایند.
-مصرف این دارو به مدت حداقل سه ماه و در بسیاری از موارد بیشتر از یک سال، با کمبود منیزیم همراه بوده است. پایش سطح منیزیم خون در ابتدای درمان و به صورت دوره ای، در مواردی که مصرف طولانی مدت دارو محتمل است و یا در بیمارانی که بهصورت هم زمان داروهای کاهنده منیزیم مانند دیگوکسین و دیورتیکها را مصرف می کنند، توصیه میشود.
-مطالعات حیوانی نشان داده اند که مصرف طولانی مدت پنتوپرازول، کارسینوژن بوده و باعث بروز تومورهای دستگاه گوارش شده است. ارتباط این یافته ها با اثر تومورزایی در انسان مشخص نیست.
-مصرف PPI ممکن است احتمال بروز اسهال ناشی از کلستریدیوم دیفیسیل و یا عفونت های دستگاه گوارش مانند سالمونلا و کمپیلوباکتر را افزایش دهد.
-مصرف طولانی مدت PPI، خطر بروز پولیپ های معده را افزایش میدهد.
-سطح سرمی کروموگرانین A (CgA) به دنبال مصرف PPI افزایش می یابد و ممکن است باعث نتیجه مثبت کاذب در تستهای تشخیصی تومورهای نورواندوکرین گردد.
هر دارو به موازات اثرات مطلوب درمانی ممکن است، باعث بروز برخی عوارض ناخواسته نیز بشود، اگر چه همه این عوارض در یک فرد دیده نمی شود.
عوارض شایع: سردرد، اسهال، درد شكمي، تهوع، استفراغ، نفخ، گیجی و درد مفاصل
عوارض با شیوع کمتر: واکنش های حساسیتی، تب، حساسیت به نور، ادم، یبوست، خشکی دهان، هپاتیت، لکوپنی، ترومبوسیتوپنی، افزایش آنزیم های کبدی، افزایش کراتین کیناز، افزایش تری گلیسرید، درد عضلانی، افسردگی، سرگیجه، بثورات جلدی، خارش، کهیر و تاری دید
عوارض نادر: آنافیلاکسی، آنژیوادم، واکنش های پوستی شدید شامل سندروم استیون جانسون، نفریت حاد بینابینی، لوپوس اریتماتوز سیستمیک و جلدی
-به علت داشتن روكش انتريك، قرص پنتوپرازول بايد به طور كامل بلعيده شده و از جويدن، خرد كردن و يا نصف كردن قرص خودداري شود.
-پنتوپرازول باید همراه با یک لیوان آب و حداقل یک ساعت قبل از غذا مصرف شود. بهترین زمان مصرف صبح ناشتا پیش از صبحانه است. در صورتی که دو بار در روز تجویز شده باشد، دوز اول باید پیش از صبحانه و دوز دوم پیش از شام مصرف شود.
-مصرف دارو را باید تا کامل شدن دورهی درمان ادامه دهید.
-در صورتی که مصرف این دارو موجب خواب آلودگی، گیجی و یا تاری دید شد، از رانندگی و کار با وسایلی که نیاز به هوشیاری کامل دارند، خودداری نمایید.
جذب: حداکثر غلظت پلاسمایی پنتوپرازول حدود 5/2 ساعت پس از مصرف خوراکی این دارو ایجاد میشود. فراهمی زیستی مطلق پنتوپرازول حدود 77% است.
توزیع: پنتوپرازول حدود 98% به پروتئینهای پلاسما (به طور عمده آلبومین) متصل میشود.
متابولیسم: متابولیسم پنتوپرازول در کبد بسیار وسیع است. مسیر اصلی متابولیسم این دارو، دمتیلاسیون توسط CYP2C19 است که در ادامه همراه با سولفات بهصورت کونژوگه در می آید. مسیر دیگر متابولیسمی دارو، اکسیداسیون به وسیله CYP3A4 است.
دفع: حدود 71% دارو از طریق ادرار و 18% آن از طریق مدفوع دفع میگردد. نیمه عمر حذف پنتوپرازول حدود یک ساعت است.
مانیتول، تالک، هیدروکسی پروپیل متیل سلولز، پلی وینیل پیرولیدون، کراس پوویدون، منیزیم استئارات، استئاریک اسید، پلی اتیلن گلیکول، پلی سوربات80، میکروکریستالین سلولز، اکسید آهن قرمز، اکسید آهن زرد، تیتانیوم دی اکساید، سدیم کربنات، پروپیلن گلیکول، متاکریلیک اسید کوپلیمر.
نشانههای مسموميت با پنتوپرازول ممکن است شامل درد شکمی، تاری دید، گیجی، سردرد، تاکی کاردی خفیف، تهوع و استفراغ، خواب آلودگی و اتساع عروق باشد. از آن جا كه همودياليز تاثيري در حذف پنتوپرازول ندارد، در صورت بروز مسموميت، درمان های علامتي-حمايتي باید مد نظر قرار گیرد.
-دارو در دمای کمتر از 30 درجه سانتی گراد، دور از نور و رطوبت نگهداری شود.
-دارو دور از دسترس کودکان نگهداری شود.
-از مصرف و نگهداری داروی تاریخ گذشته خودداری شود.