اهمیت ماه آگاهیبخشی
اختصاص یک ماه به سرطان پستان، اهمیت فوقالعادهای دارد؛ زیرا این سرطان یکی از شایعترین سرطانهاست که نهتنها زنان، بلکه مردان را نیز درگیر میکند. براساس آمارهای جدید، در ایران بیش از ۱۶ هزار زن مبتلا به سرطان پستان وجود دارد.
تاریخچه سرطان پستان: نگاهی به گذشته و حال
سرطان پستان ریشههای تاریخی طولانی و پیچیدهای دارد. شواهد باستانشناسی و پزشکی نشان میدهد که این بیماری از هزاران سال پیش شناخته شده است.
• در مصر باستان، توصیفات اولیهای از تودههای پستانی در پاپیروسهای پزشکی یافت شده است. مصریان باستان برای درمان این بیماری از روشهایی مانند سوزاندن ناحیه آسیبدیده استفاده میکردند.
• در یونان باستان، بقراط این بیماری را کارسینوما نامید، که به معنی خرچنگ است؛ او معتقد بود تومورهای سرطانی شبیه به چنگالهایی هستند که به بافتهای اطراف نفوذ میکنند.
با گذشت زمان و پیشرفت علم پزشکی، جراحیها و درمانهای نوین پدید آمد، اما فهم کامل این بیماری تا قرن نوزدهم شکل نگرفت.
سرطان پستان: شناخت علمی بیماری
سرطان پستان یکی از شایعترین انواع سرطان در زنان است که با رشد غیرطبیعی و کنترلنشده سلولهای بافت پستانی مشخص میشود. این بیماری معمولاً از طریق جهشهای ژنتیکی رخ میدهد که باعث تقسیم نامحدود سلولها و تشکیل تودههای سرطانی میشود.
عوامل مؤثر در ابتلا به سرطان پستان عبارتند از:
• ژنتیک و سابقه خانوادگی
• هورمونها
• سبک زندگی و تغذیه
• عوامل محیطی
سرطان پستان بر اساس ویژگیهای زیر طبقهبندی میشود:
• اندازه تومور
• درگیری غدد لنفاوی
• نوع سلولهای سرطانی
• وجود یا عدم وجود گیرندههای هورمونی
این طبقهبندی به پزشکان کمک میکند بهترین روش درمانی را برای هر بیمار انتخاب کنند.
علائم هشداردهنده سرطان پستان
تغییرات زیر میتوانند نشاندهنده سرطان پستان باشند:
• وجود توده سفت و غیرمتحرک در پستان یا زیر بغل
• تغییر اندازه یا شکل سینهها
• ترشح مایع شفاف، خونی یا زرد از نوک پستان
• فرورفتگی یا تغییرات پوستی در سینه
• قرمزی، التهاب یا پوستهپوسته شدن پوست پستان
ابعاد جهانی و پیامدهای اجتماعی
-در سال ۲۰۲۰، حدود ۲.۳ میلیون زن به این بیماری مبتلا شدند و شیوع آن هر سال تقریباً ۱ درصد افزایش مییابد. زنان آسیایی و ساکنان اقیانوسیه، بهویژه در گروههای سنی پایینتر، بیشترین رشد موارد ابتلا را تجربه کردهاند و میزان ابتلای آنها اکنون با زنان سفیدپوست برابر شده است.
-تشخیص این بیماری در زنان زیر ۵۰ سال با سرعت بیشتری در حال افزایش است؛ بهطوریکه نرخ ابتلا سالانه ۱.۴ درصد برای این گروه سنی گزارش شده، در حالی که این نرخ برای زنان بالای ۵۰ سال تنها ۰.۷ درصد است. با این وجود، ابتلا به سرطان پستان همچنان در زنان بالای ۵۰ سال شایعتر است و سابقه خانوادگی نیز بهعنوان یک عامل خطر مهم شناخته میشود.
-اثرات روانی و اجتماعی این بیماری شامل افسردگی، کاهش اعتماد به نفس و انزوای اجتماعی بیماران است. خانوادهها نیز با استرس و مشکلات مالی مواجه میشوند و بنابراین نیاز به حمایتهای بیشتر و دسترسی بهتر به درمان بیش از پیش احساس میشود.
راهکارهای پیشگیری از سرطان پستان: از ژنها تا سبک زندگی
-ژنتیک یکی از مهمترین عوامل خطرساز در ابتلا به سرطان پستان است. افرادی که جهشهای ژنی را به ارث میبرند، در معرض خطر بالاتری قرار دارند. همچنین، سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان پستان یا تخمدان میتواند احتمال بروز این بیماری را افزایش دهد. انجام بررسیهای ژنتیکی و مشاورههای پزشکی میتواند به شناسایی و مدیریت بهتر این خطرات کمک کند.
-عوامل محیطی نظیر رژیم غذایی ناسالم، عدم تحرک بدنی، و مصرف الکل و سیگار نیز میتوانند احتمال بروز سرطان پستان را افزایش دهند. بهبود سبک زندگی، شامل ورزش منظم و مصرف مواد غذایی غنی از فیبر و آنتیاکسیدانها، میتواند بهطور قابل توجهی از این خطرات پیشگیری کند. همچنین، کنترل وزن در دوران پس از یائسگی نقش مهمی در کاهش خطر دارد.
-برای پیشگیری از سرطان پستان، علاوه بر اصلاح سبک زندگی، انجام ماموگرافی بهطور منظم، بهویژه برای زنان بالای ۴۰ سال، توصیه میشود. تشخیص زودهنگام شانس درمان موفقیتآمیز را افزایش میدهد. همچنین، آگاهی از علائم اولیه و مراجعه به پزشک در صورت مشاهده هرگونه تغییر در بافت پستان از اهمیت ویژهای برخوردار است.
انواع سرطان پستان
غیرتهاجمی
• کارسینوم داکتال درجا (DCIS): در مجاری شیری ایجاد شده و به بافتهای اطراف گسترش نمییابد
• کارسینوم لوبولار درجا (LCIS): خطر ابتلا به انواع تهاجمی را افزایش میدهد
تهاجمی
• کارسینوم داکتال تهاجمی (IDC): شایعترین نوع، از مجاری شیری شروع میشود
• کارسینوم لوبولار تهاجمی (ILC)
• سرطان پستان سهگانه منفی: فاقد گیرندههای هورمونی و HER2، درمان چالشبرانگیز
• سرطان پستان التهابی: نادر و تهاجمی، با تورم و قرمزی همراه است
روشهای تشخیص و نوآوریها
• معاینات منظم و آشنایی با بافت طبیعی پستان
• تصویربرداری: ماموگرافی، سونوگرافی، MRI
• آزمایشهای تشخیصی: ژنتیک، آزمایش خون، بیوپسی
• استفاده از fingerprint و هوش مصنوعی در ردیابی سلولهای سرطانی
بیایید باهم آگاهی را گسترش دهیم!
پیشگیری و تشخیص زودهنگام، مهمترین راه برای کاهش خطر و افزایش موفقیت درمان سرطان پستان است. شناخت علائم، انجام غربالگری منظم و سبک زندگی سالم میتواند مسیر زندگی بسیاری از بیماران را تغییر دهد. شرکت دارویی سامی ساز با تمرکز بر آگاهیبخشی و آموزش علمی، تلاش میکند تا اطلاعات دقیق و کاربردی در دسترس جامعه قرار گیرد. هدف این است که هر فرد بتواند با دانش و ابزار لازم، تصمیمهای آگاهانهای برای سلامت خود اتخاذ کند و خطر ابتلا به سرطان پستان را کاهش دهد.