این دارو در دسته بتابلوکرها قرار دارد و در مدیریت فشار خون بالا، آنژین صدری به دلیل آترواسکلروزعروق کرونر، آنفارکتوس حاد میوکارد و آریتمیهای قلبی استفاده میشود.
آتنولول 50: قرص گرد (قطر 8 میلیمتر)، محدب، روکشدار، خط دار، نارنجی رنگ ، محتوی 50 میلیگرم آتنولول
آتنولول 100: قرص گرد (قطر 10 میلیمتر)، محدب، روکشدار، خط دار، نارنجی رنگ، محتوی 100 میلیگرم آتنولول
آتنولول یک بتابلاکر(مسدودکننده گیرندههای بتا-آدرنرژیک) است که بهطور انتخابی روی گیرنده بتا1- اثر میکند. انتخابپذیری با افزایش دوز کاهش مییابد. آتنولول فعالیتهای سمپاتومیمتیک ذاتی و تثبیت کنندگی غشاء ندارد.
بارداری: آتنولول در دسته D قرار دارد و در صورت تجویز در زن باردار میتواند به جنین آسیب برساند. استفاده از آتنولول در زنانی که باردار هستند یا ممکن است باردار شوند، مستلزم آن است که منافع و خطرات احتمالی آن، توسط پزشک سنجیده شود و باید بیمار را از خطرات احتمالی آن برای جنین آگاه کرد.
شیردهی: تجمع قابل توجهی از آتنولول در شیر مادر وجود دارد. نوزادان متولد شده از مادرانی که در هنگام زایمان یا شیردهی آتنولول دریافت میکنند ممکن است در معرض خطر هیپوگلیسمی و برادی کاردی باشند. به طور کلی مصرف قرص آتنولول در دوران بارداری یا خانمی که در دوران شیردهی است توصیه نمیشود و باید احتیاط کرد.
1-آتنولول در بیمارانی که از داروهای کاهشدهنده کاتکول آمین (مانند رزرپین)، مسدودکنندههای کانال کلسیم (مانند وراپامیل و دیلتیازم) و یا داروهای ضد آریتمی (مانند دیسوپیرامید و آمیودارون) استفاده میکنند، با اثر افزایشی همراه است و باید با احتیاط مصرف شود، همچنین بیماران باید
2-اگر آتنولول و کلونیدین بهطور همزمان تجویز شوند، آتنولول باید چند روز قبل از قطع تدریجی کلونیدین قطع شود زیرا بتابلاکرها ممکن است فشار خون برگشتی را تشدید کنند که میتواند به دنبال قطع کلونیدین باشد.
3-مصرف همزمان داروهای مهارکننده پروستاگلاندین سنتتاز، بهعنوان مثال ایبوپروفن و ایندومتاسین ممکن است اثرات کاهش فشار خون بتابلاکرها را کاهش دهند.
4-مصرف همزمان آتنولول با انسولین و داروهای خوراکی ضد دیابت ممکن است منجر به تشدید اثرات کاهش قند خون این داروها شود. علائم هیپوگلیسمی، به ویژه تاکی کاردی، ممکن است پنهان شود.
5-گلیکوزیدهای دیجیتال و بتابلاکرها هدایت دهلیزی-بطنی را کند میکنند و ضربان قلب را کاهش میدهند، مصرف همزمان آتنولول با این دارو ها می تواند خطر برادی کاردی را افزایش دهد.
6-استفاده همزمان از عوامل سمپاتومیمتیک، مانند آدرنالین (اپی نفرین)، ممکن است اثر بتابلاکرها را خنثی کند.
7-هنگام استفاده از داروهای بیهوشی همراه با آتنولول باید احتیاط کرد. باید به متخصص بیهوشی اطلاع داده شود. استفاده از بتابلوکرها همراه با داروهای بیهوشی ممکن است منجر به کاهش تاکی کاردی رفلکس و افزایش خطر افت فشار خون شود.
1-آتنولول نباید بهطور ناگهانی قطع شود و دوز آن باید به تدریج در یک دوره 7 تا 14 روزه قطع شود. بیماران باید در طول قطع، به ویژه بیماران ایسکمیک قلبی، تحت نظر باشند.
2-قبل از انجام جراحیهای بزرگ و استفاده از داروهای بیهوشی پزشک را از مصرف داروی آتنولول مطلع سازید. ارزیابی خطرات احتمالی و منافع به دنبال قطع بتابلاکر باید برای هر بیمار انجام شود. مصرف مزمن آتنولول نباید مطابق روال عادی قبل از اعمال جراحی اصلی قطع گردد. هر چند مصرف آن ممکن است خطرات ناشی از بیهوشی عمومی و روند جراحی را افزایش دهد.
3-آتنولول در بیماران دارای نارسایی احتقانی قلب میتواند این نارسایی را تشدید کند و باید با احتیاط تجویز شود. حتی در بیماران بدون سابقه نارسایی قلبی، داروهای بتابلاکر در برخی موارد میتوانند منجر به نارسایی قلبی شوند.
4-با استفاده همزمان از آتنولول و مسدود کنندههای کانال کلسیم، ممکن است برادی کاردی و بلوک قلبی رخ دهد.
5-بیماران مبتلا به بیماری برونکواسپاسم، بهطور کلی، نباید بتابلاکرها را دریافت کنند. با این حال، آتنولول به دلیل انتخاب نسبی بتا 1، ممکن است با احتیاط در بیماران مبتلا به بیماری برونکواسپاسم استفاده شود.
6-آتنولول در بیماران دیابتی باید با احتیاط مصرف شود زیرا ممکن است علائم تاکی کاردی (افزایش ضربان قلب) ناشی از هیپوگلیسمی را بپوشاند.
7-آتنولول ممکن است برخی از علائم بالینی (مانند تاکی کاردی) ناشی از پرکاری تیروئید را پنهان کند.
8-آتنولول در بیماران مبتلا به فئوکروموسیتوم درمان نشده، نباید تجویز شود.
9-در موارد نادری که بیمار تحت درمان با آتنولول علائمی را بروز میدهد که ممکن است ناشی از ضربان قلب آهسته باشد و ضربان نبض در حالت استراحت به کمتر از 50-55 ضربه در دقیقه کاهش یابد، دوز باید کاهش یابد.
10-آتنولول ممکن است باعث واکنش ازدیاد حساسیت از جمله آنژیوادم و کهیر شود.
11-آتنولول در افراد مسن باید با احتیاط مصرف شود و با دوز کمتر شروع شود.
12-از آنجایی که آتنولول از طریق کلیهها دفع میشود، در بیمارانی که کلیرانس کراتینین کمتر از ml/min/m2 دارند، دوز باید کاهش یابد.
آتنولول در برادی کاردی سینوسی، بلوک قلبی درجه دوم و سوم، شوک با منشاء قلبی، نارسایی قلبی کنترل نشده، فئوکروموسیتوم درمان نشده، اسیدوز متابولیک، افت فشار خون و اختلالات شدید گردش خون شریانی محیطی منع مصرف دارد. همچنین در بیمارانی که سابقه ازدیاد حساسیت به آتنولول یا هر یک از اجزای فرآورده دارویی دارند، منع مصرف دارد.
عوارض شایع (%10<):
قلبی_عروقی: افت فشارخون، نارسایی قلبی، برادی کاردی، تاکی کاردی بطنی، سردی اندام های انتهایی، تاکی کاردی فوق بطنی
سیستم اعصاب مرکزی: خستگی، سرگیجه، افسردگی
عوارض نسبتا شایع (%10-1):
قلبی_عروقی: بلوک شاخهای، فیبریلاسیون دهلیزی، بلوک قلبی، فلوتر دهلیزی، افت فشارخون وضعیتی، آمبولی ریه
سیستم اعصاب مرکزی: خواب آشفته، لتارژی، سرگیجه، خواب آلودگی
گوارشی: تهوع، اسهال
عصبی، عضلانی و اسکلتی: درد دست و پا
تنفسی: برونکواسپاسم
این دارو برای بیماری فعلی شما تجویز شدهاست، لذا از مصرف آن در موارد مشابه و یا توصیه مصرف آن به دیگران جدا خودداری نمایید. قبل از مصرف این دارو موارد زیر را به اطلاع پزشک یا داروساز برسانید.
1 - وجود هرگونه حساسیت به دارو و مواد تشکیل دهنده
2 - بارداری یا شیر دهی
3 - استفاده از سایر داروها
4 - ابتلا به نارسایی کلیه شدید کلیوی
جذب آتنولول متعاقب دوز خوراکی سریع و ثابت اما ناقص است (تقریباً 40-50٪) و حداکثر غلظت پلاسمایی آن 2 تا 4 ساعت پس از مصرف رخ میدهد. آتنولول متابولیسم کبدی کمی دارد یا اصلاً متابولیسم نمیشود و قسمت جذب شده عمدتاً از طریق کلیوی دفع میشود. فقط مقدار کمی از آتنولول (6%-16%) به پروتئینهای پلاسما متصل میشود.
نیمه عمر حذف خوراکی آتنولول تقریباً 6 تا 7 ساعت است، اما ممکن است در نارسایی شدید کلیوی افزایش یابد. به دنبال دوزهای خوراکی 50 میلیگرم یا 100 میلیگرم، هر دو اثر بتابلاکری و کاهش فشار خون حداقل برای 24 ساعت باقی میمانند.
هیدروکسی پروپیل متیل سلولز، میکروکریستالین سلولز، لاکتوز منوهیدرات، پلی اتیلن گلیکول، تالک، تیتانیوم دی اکساید، پلی سوربات، کلوئیدال سلیکون دی اکساید، سدیم استارچ گلیکولات، پویدون، منیزیم استئارات، نشاسته ذرت، رنگ زرد و رنگ قرمز.
علائم مصرف بیش از حد آتنولول عبارتند از: بی حالی، اختلال در حرکت تنفسی، خس خس سینه، مکث سینوسی و برادی کاردی، نارسایی احتقانی قلب، افت فشار خون، برونکواسپاسم و هیپوگلیسمی (کاهش قند خون) است. درمان مصرف بیش از حد باید به سمت حذف هر گونه داروی جذب نشده از طریق استفراغ القایی، شستشوی معده یا تجویز زغال فعال باشد. آتنولول را میتوان با همودیالیز از گردش خون عمومی خارج کرد. روشهای درمانی دیگر باید به صلاحدید پزشک استفاده شود.
- دارو در دمای کمتر از 30 درجه سانتی گراد، دور از نور و رطوبت نگهداری شود.
- از مصرف و نگهداری داروی تاریخ گذشته خودداری شود.
- دارو دور از دسترس کودکان نگهداری شود.